دبیرستانهای مردمی و انجمنهای آموزش بزرگسالان در زمره قدیمیترین مراکز سازمان یافته ارائه کننده دورههای آموزش بزرگسالان درکشور سوئد محسوب میگردند. با اعمال تغییرات ساختاری درحوزه آموزش سوئد طی قرن 19، روند توسعه آمورش بزگسالان تسهیل یافت. افتتاح نخستین مراکز آموزش متوسطه مردمی ویژه آموزش بزرگسالان در سال 1868 خود مبین این مطلب است. گفتنی است که سایر مراکز آموزش متوسطه مردمی کشور سوئد در آغاز قرن20 پدیدار شدند. انجمنهای آموزش بزرگسالان در کشور سوئد به واسطه توسعه جنشهای مردمی تشکیل گردید.ازجمله توسعه جنشهای مردمی نظیر جنبشهای مذهبی و جنبشهای سیاسی میتوان به نیاز اعضای جنبش به برخورداری از اطلاعات و بالابردن سطح آگاهی افراد از نیروی بالقوه خود اشاره نمود. گفتنی است که جامعه علمی این نیازها را تامین نموده، جنبشهای مردمی نظارت بر حوزه آموزش را به دست گرفته و نخستین گروههای آموزش بزرگسالان کشور طی سال 1902 شکل گرفت. علیرغم ارائه دورههای معمول آموزش بزرگسالان در مدارس ایالتی، طرح توسعه مدارس ویژه آموزش بزرگسالان کشور سوئد طی دهههای 60 -1950به اجرا در آمد. مدارس شبانه ابالتی ویژه بزرگسالان نیز در آوریل سال 1938 تاُسیس گردید. طی دهه 1950نیز افراد بزرگسال کشور سوئد از امکان حضور در دورههای آموزش تکمیلی برخوردار گردیدند.
لازم به ذکر است که مدارس شبانه ابالتی ویژه بزرگسالان ، ابتدا توسط انجمنهای آموزش بزرگسالان اداره میگردید، تا اینکه درسال 1963 مدارس مذکور از امتیازات ایالتی برخوردار گردید.
در این اثنا و با گذر از دوره گذار، توسعه کلیه مدارس شبانه ابالتی ویژه بزرگسالان تحت نظارت شهرداریهای کشور در آمد.علاوه بر این دورههای آموزش فنی و حرفهای بزرگسالان به صورت دورههای آموزشی پاره وقت و توسط مدارس فنی و حرفهای ارائه گردید. در سال 1967 اقداماتی در خصوص اعمال اصلاحات تدریجی در حوزه آموزش بزرگسالان سوئدی به عمل آمد که از آن جمله میتوان به پذیرش دانشجویان در دورهها ی آموزش ایالتی، ملی و شهری (منطقهای) اشاره نمود. در نتیجه اعمال چنین اصلاحاتی، مدارس شبانه متوسطه و تکمیلی ایالتی ازفعالیت بازمانده و از سال 1968 تحت نظارت شهرداریهای کشور فعالیت مینمایند. در سال 1997 گذراندن دوره های آموزش پایه برای افراد بزرگسال کشور الزامی گردیده و با آموزش بزرگسالان تحت نظارت شهرداریهای کشور ادغام گردید. لازم به ذکر است که دورههای آموزش بزرگسالان تحت نظارت شهرداریهای کشور بخشی از سیستم آموزش ایالتی کشور سوئد محسوب میگردد. ازسال 1986 مسئولیت برگزاری و نظارت بر دورههای آموزش زبان سوئدی ویژه مهاجرین به شهرداریها ی مناطق مختلف کشور تفویض گردیده است.
طبق قانون مصوب 1975ویژه آموزش بزرگسالان کلیه شهروندان شاغل سوئدی از حق مرخصی بدون حقوق، جهت حضور در دورههای آموزشی برخوردارمیباشند. لازم به ذکر است که محدودیت قانون مذکور مشروط بر این است که افراد شاغل بزرگسال سوئدی به همکاری با یک کارفرما طی12-6 ماه گذشته مبادرت نموده باشند.کلیه افراد شاغل سوئدی هم چنین بدون احتساب موقیت شغلی از حق حضور دردورههای آموزشی که توسط اتحادیههای تجاری ترتیب داده شده است، بر خوردارمیباشند.
علاوه بر این نه کارفرما و نه اتحادیههای تجاری از حق اولویت بندی برخوردار نبوده و به عبارت دیگر هیچ گونه محدودیتی بر حضور شاغلین در دورههای آموزشی بزرگسالان وجود ندارد. دورههای آموزش بزرگسالان در سطح ایالتی و منطقهای کشور سوئد رایگان است. علاوه بر این کمک هزینههای بلاعوض تحصیلی و وامهای آموزشی نیز به داوطلبین اعطا میگردد. گفتنی است که از اول جولای 2001 کلیه دانشجویان دورههای آموزش بزرگسالان درکلیه مقاطع آموزشی تحت پوشش چنین کمک هزینهها و وامهای آموزشی قرارگرفته اند. سیستم کمک هزینه تحصیلی دوره آموزش بزرگسالان به صورت کمک هزینههای بلاعوض 5/34درصد و 82درصدی به دانشحویان ارائه میگردد. کمک هزینههای بلاعوض تحصیلی (UBS) نوع دیگری از کمک هزینههای تحصیلی است که به اشخاص غیر شاغل بین ردههای سنی 55-25 سال اعطا میگردد.
نظام آموزش بزرگسالان کشور سوئد از دورههای آموزش بزرگسالان تحت نظارت شهرداریها (komvux)، آموزش تکمیلی متوسطه، آموزش استثنایی ویژه بزرگسالان (sarvux) و آموزش زبان سوئدی به مهاجرین و افراد غیر بومی (sfi) متشکل میگردد.لازم به ذکر است که مسئولیت برگزاری، نظارت و تامین بودجه کلیه دورههای آموزش ویژه افراد بزرگسال بر عهده شهرداریهای مناطق مختلف کشور میباشد. دورههای آموزش تکمیلی شغلی بزرگسالان نیز در اشکال مختلف آموزش شغلی پیشرفته (ky) و آموزش بازار کار به افراد بزرگسال سوئدی ارائه میگردد. دورههای آموزش پیشرفته شغلی بزرگسالان درکشور سوئد توسط دانشگاههاو دانشکدههای ایالتی، شهرداریها، شوراهای استانی و سازماندهندگان آموزش فردی برگزار میگردد. در سال 1997 طرح آموزش اولیه بزرگسالان با عنوان (kunskaplyfter) در جهت اجرای بهینه طرح مذکور اتخاذ گردیده و طی دوره آموزشی 5 ساله تا سال 2002 توسط آژانس ملی آموزش به اجراء در آمد. طی طرح مذکور تعداد 47000 مرکز آموزش بزرگسالان تحت نظارت شهرداریها و تعداد 7000 مرکز آموزش آزاد بزرگسالان آغاز به فعالیت نمود.
گفتنی است که مسئولیت اجرای طرح مذکور تا سال 2006 به شهرداریها و مراکز آزاد آموزش بزرگسالان تفویض گردیده است . از جمله دیگر دورههای آموزش بزرگسالان درکشور سوئد میتوان به آموزش آزاد سالمندان (folkbidning) تحت نظارت انحمنهای آموزشی بزرگسالان و دبیرستانهای مردمی (follchogiscdor) اشاره نمود.لازم به ذکر است که بودجه آموزش آزاد بزرگسالان توسط شوراهای ایالتی و شهرداریهای مناطق مختلف کشور تامین میگردد. دورههای آموزش تکمیلی شغلی بزرگسالان نیز در اشکال مختلف آموزش شغلی پیشرفته (ky) و آموزش بازار کار به افراد بزرگسال سوئدی ارائه میگردد. دورههای آموزش پیشرفته شغلی بزرگسالان در کشور سوئد توسط دانشگاهها و دانشکدههای ایالتی، شهرداریها، شوراهای استان و سازماندهندگان آموزش فردی برگزار میگردد. در سال 1997 طرح آموزش اولیه بزرگسالان با عنوان (kunskaplyfter) طی دوره آموزش 5 ساله تا سال 2002 به اجرا درآمد. آژانس ملی آموزش، مسؤولیت اجرای طرح مذکور را برعهده دارد. طی طرح مذکور تعداد 47000 مرکز آموزش بزرگسالان تحت نظارت شهرداریها و تعداد 7000 مرکز آموزش آزاد بزرگ سالان آغاز به فعالیت نمود. گفتنی است که مسؤولیت اجرای طرح مذکور تا سال 2006 به شهرداریها و مراکز آزاد آموزش بزرگسالان تفویض گردیده است. لازم به ذکر است که آموزش عمومی بزرگسالان (kumvux)، آموزش بزرگسالان فاقد توانایی یادگیری (sarvux) وآموزش ویژه مهاجرین (sfi) تحت نظارت شهرداریها ارائه میگردد. از جمله مهمترین نهادها و مراکز ارائه کننده آموزشهای بزرگسالان میتوان به آژانس ملی آموزش (cfl) با دو واحد عملیاتی در مناطق harnosand و norrkoping و اداره مرکزی در hossleholm ، تعداد 7 انجمن آموزشی ویژه بزرگسالان و تعداد147 دبیرستان مردمی برخوردار از امتیازات ایالتی اشاره نمود. دورههای آموزش بازارکار در کلیه شهرداریهای مناطق مختلف کشور برگزارمیگردد. انجمنهای آموزش بزرگسالان و دبیرستانهای مردمی از پایه قوی در اتحادیه های تجاری برخوردار بوده و با اجتماعات مذهبی، احزاب سیاسی و برخی جنبشهای مردمی همکاری مینمایند. گفتنی است که دورههای آموزش بزرگسالان توسط شهرداریها و دبیرستانهای مردمی تامین اعتبارمیگردد.
دورههای آموزش بزرگسالان در سوئد تحت نظارت شهرداریها (komnvn) برگزارمیگردد، آموزش مقدماتی بزرگسالان (kamskapslypt)آموزش ویژه بزرگسالان فاقدتوانایی یادگیری (sanran)، آموزش سوئدی ویژه مهاجرین (sfi) و آموزش تکمیلی شغلی بزرگسالان را شامل میگردد. آموزش بزرگسالان در سوئد توسط دبیرستانهای مردمی (folkhogskolor)؛ انجمنهای آموزشی بزرگسالان (studieforbund) و برخی از مدارس تکمیلی (kompletferande utbildning) برگزار میگردد. علاوه براین دورههای آموزش کار ویژه افراد فاقد شغل و نیازمندآموزش مجدد نیز ارائه میگردد. هدف از برگزاری دورههای آموزش بزرگسالان فراهم نمودن فرصتهای ویژه برای بزرگسالان بر پایه آرزوهای فردی و درجهت تکمیل آموزش و تقویت وضعیت فردی،حیات اجتماعی و کاری آنان میباشد.مطابق بیانیه دولت در خصوص آموزش بزرگسالان و توسعه برنامههای آموزشی بزرگسالان در سال 2001، استراتژیهای وبژهای در جهت شکل دهی آموزش سالمندان همگام با آموزش عالی طراحی گردیده است. طبق چنین استراتژیهایی، آموزش پایه، نهایتاً به کلیه افراد بزرگسال ارائه میگردد.چنین آموزشهایی از آموزش بزرگسالان تجت نظارت شهرداریها، آموزش بزرگسالان ویژه افراد فاقد توانایی یادگیری و آموزش سوئدی ویژه مهاجرین که توسط آژانس ملی آموزش و انجمنهای آموزش بزرگسالان برگزارمیگردد، متشکل گردیده است.
علاوه بر فرصتهای آموزشی که توسط مدارس ویژه جوانان فراهم آمده است، طی دهه های60 و50 افزایش مدارس ویژه بزرگسالان نیز مشهود بوده است. مدارس مقدماتی و تکمیلی متوسطه شبانه دولتی ویژه بزرگسالان طی سال 1938 تأسیس یافت. درمدارس شبانه فشرده که طی دهه50 به تدریج گسترش یافت، بزرگسالان از قدرت انتخاب بیشتری درجهت ادامه تحصیلات خود در مقاطع مقدماتی و تکمیلی متوسطه برخوردار گردیدند. در ابتداء مدارس شبانه توسط برخی از سازمانهای آموزشی راه اندازی شده و این درحالی است که طی سال1963 برنده بورس دولتی شدند. سپس آنها دوره توسعه سریع را طی نموده و تحت کنترل دولتهای محلی در آمدند . آموزش بزرگسالان توسط مدارس فنی نیز به صورت دوره های نیمه وقت برگزار گردیده و دوره های فنی تمام وقت نیز به دوره های نیمه وقت فنی شبانه تغییر وضعیت داد. دولتهای محلی مکلف به ارائه 535 ساعت آموزش پایه زبان سوئدی به مهاجرین میباشند. هدف از ارائه آموزش زبان سوئدی ایجاد دانش پایه ومهارت در زبان سوئدی برای مهاجرین بزرگسال و شناخت جامعه سوئد بود. در سال 1967 مجلس ملی سوئد تصمیم به اعمال تحولاتی اصولی در ساختار آموزش بزرگسالان گرفت. از این روی آموزش بزرگسالان به2صورت آموزش دولتی بزرگسالان درسطح ملی و آموزش بزرگسالان درسطح محلی ،سازمان دهی گردید. در نتیجه این تحولات، مدارس متوسطه شبانه و مدارس مکمل منحل گردید. در اول جولای 1968ساختار آموزش بزرگسالان توسط دولتهای محلی تغییر یافت. سال بعد در سال 1977 آئین نامه دایره آموزش پایه بزرگسالان ابلاغ گردید. از اول جولای 1996 دولتهای محلی، عهدهدار مسئوولیت فراهم سازی دورههای آموزش زبان سوئدی ویژه مهاجران گردیدند.
تعداد دانش آموزان طی سالهای تحصیلی 1994تا سال 1998 ( درصد زنان در سال 1998-1997)
آموزش زبان ویژه مهاجرین |
تحصیلات تکمیلی |
مقطع آموزش متوسطه |
تعداد دانش آموزان مقطع آموزش پایه |
سال تحصیلی |
61017 |
6563 |
140868 |
48460 |
1995-1994 |
51486 |
5798 |
157599 |
47643 |
1996-1995 |
41134 |
1974 |
177732 |
47422 |
1997-1996 |
35746 |
8381 |
260612 |
47705 |
1997-1998 |
طبق آخرین آمار بدست آمده طی سال 1998، هزینه کلی آموزش بزرگسالان که توسط دولتهای محلی تأمین اعتبار میگردد به 5 هزارمیلیون کرون سوئدی و برای آموزش زبان مهاجران نیز بر610 میلیون کرون سوئدی بالغ میگردد.
کلیه شهروندان سوئدی ردههای سنی20 سال و بالاتر به شرط عدم برخورداری از تخصصهای آموزشی پایه در مدارس پایه کشور از حق حضور در دورههای آموزش عمومی وآموزش تکمیلی بزرگسالان که توسط شهرداریهای مناطق مختلف کشور برگزارمیگردد، برخوردارمیباشند.
از جمله مهم ترین شاخصهای پذیرش داوطلبین دورههای آموزش بزرگسالان میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
· عدم برخورداری متقاضیان از تحصیلات کافی
· عدم برخورداری متقاضیان ازشغل مناسب
· نیل به اهداف آموزش همگانی
هدف اصلی سیستم آموزش بزرگسالان کشورسوئد فراهم نمودن فرصتهای آموزشی برای افراد در جهت تکمیل تحصیلات مطابق با نیازهای فردی آنان میباشد.از جمله دیگر اهداف دورههای آموزشی فوق میتوان به تقویت وضعیت بازار کار و حیات فرهنگی و سیاسی شهروندان بزرگسال سوئدی اشاره نمود.
از جمله مهم ترین مشخصههای آموزش بزرگسالان میتوان به همسویی فعالیتهای سیستم آموزش بزرگسالان با ارزشهای اساسی مردمی، توجه بر ارزشهای فردی بزرگسالان ، اتخاذ گامهایی درجهت افزایش برابری جنسی و جلوگیری از اعمال سیاستهای نژاد پرستانه در حوزه آموزش و دریافت شهریههای یکسان از افراد مختلف اشاره نمود. از جمله مهم ترین اهداف دولت سوئد در حمایت از دورههای آموزش بزرگسالان میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
· بر طرف نمودن شکافهای تحصیلی و برقراری برابری بیشتر و عدالت اجتماعی در حوزه آموزش
· افزایش سطح درک فرهنگی، اجتماعی و سیاسی سطوح مختلف افراد جامعه به ویژه بزرگسالان
· تغییر روند زندگی کاری، دستیابی به فرصتهای شغلی مناسب و ارضای تمایلات فردی بزرگسالان از طریق فراهم نمودن فرصتهای آموزشی برای آنان
درسیستم ارزیابی تحصیلی آموزش عالی بزرگسالان که تحت نظارت شهرداریهای مناطق مختلف صورت میگیرد ( TG) تحت عنوان نمره قبول ( G) قبول با تبصره و ( VG) و ( MVA) قبول با تبصره خاص ارزیابی میگردد. در سیستم ارزیابی تحصیلی آموزش پایه و تحصیلات تکمیلی بزرگسالان نیز TG)) قبول و (G) قبول با تبصره میباشد.
دورههای آموزش سوئدی ویژه مهاجرین ( sfi) به تأمین دانش و تخصص اساسی زبان سوئدی مهاجرین و برخورداری دانش درخصوص جامعه سوئدی مبادرت مینماید.کلیه شهرداریهای مناطق مختلف کشور میبایستی تا حداکثر ظرف سه ماه از ارائه آموزش زبان سوئدی به افراد ردههای سنی 16 سال و بالاتر اطمینان حاصل نمایند. آموزشهای فوق به صورت رایگان ارائه گردیده و از ارزشهای اساسی دورههای آموزش ملی مدارس غیر اجباری پیروی مینماید. آموزشهای مذکورمیبایستی با نیازهای دانشجویان و شرایط وتجارب آموزشی آنان مطابقت داشته باشد. شهرداریهای مناطق مختلف کشورملزم به همکاری با آژانس محلی استخدام میباشند تا مطمئن گردند که دورههای آموزشی میتواند تا حد امکان به کسب تجارب کاری و استخدامی سودمند و فراهم آوردن فرصت مناسب جهت حضور در کلاسهای مکالمه سوئدی منجر گردد.گفتنی است که دورههای آموزش سوئدی ویژه مهاجرین (SFI) همچنین به دانش آموزان مهاجر ردههای سنی پایین همزمان با تحصیلات عمومی ارائه میگردد.
زمانیکه آژانس ملی آموزش CFL در اول ژانویه 2002 تشکیل یافت، آژانس آموزش از راه دور که مسئولیت رسیدگی بر امور آموزش بزرگسالان را بر عهده داشت با (CFL) ادغام گردید.آژانس مذکور از دو واحد عملیاتی در harnosand و norrkoping با اداره مرکزی در hossleholm برخوردار میباشد.
آموزش جوانان ( folkbiding) ،انجمنهای آموزشی جوانان ( studieforbund)و دبیرستانهای مردمی (folkhogskolor) ، خود به تعیین اهداف فعالیتهای خود مبادرت مینمایند. آموزش همگانی بزرگسالان به بالا بردن دموکراسی ، برابری جنسی و درک و توسعه بین المللی فرهنگ سوئدی منجر میگردد.. هدف ارائه دورههای آموزش بزرگسالان افزایش فرصت شهروندان سوئدی در جهت تاثیر گذاری بر شرایط زندگی شخصی خود میباشد.
انجمنهای آموزش بزرگسالان عامل کمک کننده در ایجاد فرهنگ مردمی و مطالعات مبتنی بر توسعه ایدهها در سازمانها و انجمنهای مردمی محسوب میگردند. انجمنهای مذکور درصدد ارائه آموزشهای اساسی به افراد، به ویژه افرادی با تحصیلات محدود میباشند. در انجمنهای آموزش بزرگسالان و دبیرستانهای مردمی دورههای آموزش کوتاه مدت، بلند مدت و فعالیتهای فرهنگی برگزارمیگردد. انجمنهای آموزش بزرگسالان و مراکز آموزش متوسطه مردمی به برقراری همکاریهای نزدیک با انجمنهای مردمی و دیگر سازمانها مبادرت مینمایند.فرهنگ مذاکره دموکراتیک در آموزش همگانی بزرگسالان تقویت شده و به عنوان اصلی جهت فعالیت درونی دوایر ومراکزآموزش بزرگسالان در آمده است. آموزش همگانی بزرگسالان اغلب توسط شوراهای استانی و شهرداریها تأمین اعتبارمیگردد. انجمنهای آموزش بزرگسالان و مراکز آموزش متوسطه مردمی که تحت نظارت شورای ملی آموزش بزرگسالان سوئدی فعالیت مینمایند، توسط شوراهای استانی حمایت میگردند. مسئولیت اصلی انجمنهای آموزش بزرگسالان و مراکز آموزش متوسطه مردمی اجرای سیاستهای طراحی شده توسط شهرداریها در چهارچوب آموزش اولیه بزرگسالان میباشد. هدف اصلی دولت از تشکیل چنین انجمنهایی اعطای امکانات به مردم جهت تاثیرگذاری بر زندگی شخصی خود و سهیم شدن و مشارکت در توسعه جامعه میباشد. به علاوه کمکهای بلاعوض ایالتی به تقویت وتوسعه دموکراسی، گسترش علاقه فرهنگی در جامعه و توسعه مشارکت همگانی در حیات فرهنگی منجر میگردد. در این راستا فعالیتهایی که در جهت بر طرف نمودن شکافهای آموزشی و بالا بردن سطح آموزش در جامعه اجرامیگردد، از اولویت اجرایی برخوردار میباشند. مهاجرین، افراد فاقد تواناییهای یادگیری و افراد فاقد شغل از اولویت حضوردر دورههای آموزش بزرگسالان برخوردارمیباشند. علی رغم محدودیتهایی که درارتباط باکمکهای اهدایی دولت اعمال گردیده ، شورای ملی آموزش بزرگسالان سوئد مسئولیت تخصیص کمکهای بلاعوض دولتی و اداره، سازمان دهی و ارزیابی فعالیتها را بر عهده دارد. شورای ملی آموزش بزرگسالان شامل فدراسیون انجمنهای آموزش ملی سوئد، مراکز آموزش متوسطه مردمی و فدراسیون شوراهای استانی کشورسوئد میباشد. همه ساله شوراهای ملی آموزش بزرگسالان سوئدی به ارائه گزارشاتی در خصوص بودجه 2 سالانه و ارزیابی فعالیتهای سالانه به دولت مبادرت مینمایند. شورای ملی آموزش بزرگسالان سوئدی مسئولیت ارزیابی فعالیت آموزش بزرگسالان از لحاظ بررسی وجوه ایالتی را عهده دار میباشد.
درحال حاضر تعداد 7 انجمن آموزش بزرگسالان با عنوان (stadieforband) درکشور سوئد فعالیت داشته و ازمحل وجوه تخصصی ایالتی تأمین اعتبارمیگردند.کلیه انجمنهای آموزش بزرگسالان از پروفایل ویژه خود برخوردار بوده و به انعکاس علایق جنبشهای مردمی بزرگسالان و دیگر سازمانهای مربوطه مبادرت مینمایند. به طور کلی میتوان گفت که تعداد 7 انجمن مذکور با بیش از 270 سازمان عضو همکاری داشته، توافقات همکاری با بیش از 60 سازمان متفرقه منعقد نموده و به طور محلی با انجمنهای گوناگون همکاری مینمایند.هر یک از مراکز آموزش بزرگسالان از تعدادی واحدهای محلی (بخشهای محلی) و ادارات محلی بالغ بر900واحد متشکل گردیده است. شرط اساسی اعطای کمکهای بلاعوض آموزشی به انجمنهای آموزش بزرگسالان، تشکیل دوایر آموزشی به طور منظم میباشد. کلیه دوایر آموزشی میبایستی ازگروه مدیریتی منسجمی که توسط انجمنهای محلی آموزش بزرگسالان انتخاب میگردند، برخوردار باشند. طبق آخرین آمار بدست آمده طی سال2000 ، تعداد انجمنهای آموزش بزرگسالان در سوئد بر334 هزار نفرو تعداد شرکت کنندگان بین 5-1 میلیون نفر برآورد گردیده است. گفتنی است که از این تعداد، حدود 57% شرکت کنندگان زن بودند و این درحالیست که تا قبل از سال2000 این تعداد بر 211000 زن با حدود 16825000 تعداد شرکت کننده بالغ میگردید.
آموزش بازار کار شکلی از آموزش بزرگسالان است که در آن اولویت به زمینههای سیاست بازار کار و مبارزه با بیکاری معطوف میگردد. به عبارت دیگر آموزشهای فوق شکلی از باز آموزی افرادی است که به روز نمودن دانش و مهارتهای پایه خود جهت ادامه کار درحوزه های تخصصی نیاز داشته و یا نیازمند آموزش مشاغل جدید میباشند. تصمیمات پیرامون آموزش بازار کار توسط آژانس ملی استخدام سوئد اتخاذ میگردد. در طول دوره آموزش بازارکار، شرکت کنندگان از حمایتهایی به صورت کمکهای بلاعوض آموزشی برخوردارمیگردند. هدف اصلی دورههای آموزش بازارکار تسهیل در فرآیند یافتن شغل مناسب برای افراد بزرگسال میباشد. این در حالیاست که آموزشهای فوق همچنین به عنوان وسیلهای جهت برخورداری از آموزشهای بیشتر و تحت پوشش قرار دادن دامنه وسیعی از زمینههای شغلی و برآورده نمودن نیازهای بازار کار، به افراد بزرگسال ارائه میگردد.
اجرای طرح جامع آموزش پایه بزرگسالان (Kunskapstyflet) درکشور سوئد از سال 1997 آغاز گردیده و تا سال 2002 به طول انجامید. آموزش پایه بزرگسالان نوع خاصی از آموزش نبوده بلکه بخشی از آموزش بزرگسالان میباشد. هدف برگزاری چنین دورههای آموزشی، تحت پوشش قرار دادن افراد فاقد شغل و کارکنانی است که از صلاحیت آموزش عالی 3ساله برخوردار نمی باشند. همچنین دورههای مذکور بر نیازهای کارکنان با آموزش محدود و فراهم نمودن فرصتهای آموزشی افراد جهت ارتقاء صلاحیت بازار کارمتمرکزمیباشد. دولت سوئد سالانه 4/3 میلیون sekجهت احداث100 هزارمرکز آموزشی تحت نظارت شهرداریها سرمایه گذاری مینماید. گفتنی است که مسئولیت نظارت و رسیدگی برعملکرد مراکز آموزش بزرگسالان ازسوی دولت به شورای ملی آموزش بزرگسالان سوئدی تفویض گردیده است.
طی سالهای اخیر به واسطه بهبود وضعیت بازارکار و روند نزولی متقاضیان ، تعداد مراکز ارائه کننده آموزشهای پایه بزرگسالان کاهش یافته است. شهرداریها از درجه بالایی از آزادی درتصمیم گیری در خصوص آموزش بزرگسالان برخوردارمیباشند. تغییر نیازهای بازارکار و تعیین اولویتهای خاص در جهت توزیع وجوه دولتی میان مراکز آموزش بزرگسالان توسط کمیسیون آموزش بزرگسالان سوئد صورت میگیرد. در آوریل سال2000، کمیسیون مذکور به ارائه گزارش نهایی خود در خصوص نوسامانی آموزش بزرگسالان درسوئد مبادرت نمود که پس از اعمال ارزیابیهای همه جانبه، لایحه آموزش و توسعه سیاستهای آتی آموزش بزرگسالان در فوریه سال 2001 تقدیم مجلس ملی سوئد گردید. در همان اثناء دولت سوئد به ارائه کمکهای بلاعوض تحصیلی به افراد فاقد شغل ردههای سنی 55-25 سال جهت برخورداری ازحضوردر دورههای آموزش بزرگسالان و برخورداری از حقوق و مزایای بیکاری مبادرت نمود.
از اول ژانویه سال 2002 آموزش شغلی پیشرفته افراد بزرگسال (KY) به عنوان شکل منظمی از آموزش عالی درکشور سوئد سازماندهی گردید. این در حالیاست که طرح (KY) قبلا به عنوان یک طرح راهنما از پاییز سال 1996 به اجرا در آمده بود. هدف (KY) برآورده نمودن نیازهای بازارکارکارگران ماهر برخوردار از صلاحیت کافی در تولید کالاها و خدمات تکنولوژی مدرن میباشد. گفتنی است که آموزشهای فوق درکارگاههای صنعتی و درقالب270 برنامه آموزشی که عمده صنایع را تحت پوشش قرارمیدهد، به دانشجویان ارائه میگردد. از پاییز سال1999 درجهت اجرای برنامه فوق تعدد120 هزار مرکز، با هدف تمرکز بر زمینههای شغلی افراد بزرگسال در سراسرکشور سوئد احداث گردیده است.لازم به ذکر است که دوره آموزشی فوق معمولاً ظرف مدت 2سال معادل با آموزشهای تمام وقت 80 هفتهای به افراد بزرگسال ارائه گردیده و دیپلم آموزش پیشرفته شغلی به آنان اعطا میگردد.
از آنجاییکه اعتبار بخشی به دانشی که افراد بزرگسال درکار و زندگی اجتماعی خود کسب نمودهاند زمینه مهم توسعه آموزش بزرگسالان محسوب میگردد ، بر این اساس دولت سوئد به اعتباربخشی آموزش بزرگسالان از طریق ارزیابی ساختاری شامل ارزیابی و بررسی صلاحیت آموزشی افراد در داخل و خارج سیستم آموزشی رسمی مبادرت نموده است .اجرای قوانین اعتبار بخشی همچنین به تأیید صلاحیت شغلی و کاری افراد منجرمیگردد.
مطابق قوانین اعتبار بخشی، از مهاجرین و سایر اشخاصی که از تحصیلات و تجارت آموزشی در خارج از کشور و از دانش شغلی و تجارب کاری برخوردارمیباشند به بهترین نحو بهره برداری میگردد. در نوامبر سال1999دولت سوئد به تشکیل کمیسیونی در جهت قانونی نمودن دورههای آموزش مهارتها و صلاحیتهای تخصصی ویژه بزرگسالان مبادرت نمود. نماینده کمیسیون با اخذ التزام تعهد از شهرداریها مسئولیت قانونی حمایت و نظارت بر آموزش بزرگسالان را به سطوح محلی و شهرداریهای مناطق مختلف کشور تفویض نموده و به تشکیل انجمن ملی تایید نمرات و مدارک تحصیلی آموزشی بزرگسالان مبادرت نمود.
آموزش بزرگسالان تحت نظارت شهرداریها KOMVUN) )، آموزش مقدماتی و آموزش
تکمیلی بزرگسالان را در برمیگیرد.کلیه شهرداریهای مناطق مختلف کشور مسئولیت نظارت
بر چهار چوب آموزش اولیه بزرگسالان را برعهده دارند. آموزش بزرگسالان تحت نظارت
شهرداریها رایگان بوده و امکاناتی نظیرکتابهای درسی و ابزار آموزشی و لوازم التحریر
را در اختیار افراد بزرگسال قرارمیدهد. دورههای آموزش اولیه بزرگسالان از سال
1997 به علاقه مندان ارائه میگردد. عمده برنامههای آموزش اولیه در شهرداریهای
مناطق کمجمعیت و شهرداریهای مناطق با نرخ بیکاری بالا ارائه میگردد. طبق آخرین
آمار بدست آمده درسال تحصیلی2001-2000 بالغ بر 317206دانشجو دردورههای آموزش بزرگسالان
تحت نظارت شهرداریها حضور یافته اند.گفتنی است که اکثریت دانشجویان( بالغ بر 271618نفر)
در دورههای آموزشی بالاتر و حدود 37318 نفر درآموزشهای پایه بزرگسالان ثبت نام
نمودند. این درحالیست که تنها تعداد8270 نفر در تحصیلات تکمیلی ثبت نام نمودند.
از جمله عمومیترین دورههای آموزشی میتوان به دروس کامپیوتر ( دو دوره با 138076
شرکت کننده) ریاضیات ( دو دوره با 82028 شرکت کننده) زبان سوئدی(60125 شرکت کننده)
و زبان انگلیسی (69493 شرکت کننده) اشاره نمود.. گفتنی است که تقریباً
دانشجویان را زنان و
حدود
آنان را دانشجویان غیر بومی تشکیل میدهند.
به عبارت دیگرکشور سوئد در زمره کشورهایی است که از بالاترین میزان دانشجویان غیر
بومی بزرگسال حدود (6 /68 درصد)برخوردارمیباشد.
طبق آخرین آمار بدست آمده درسال 2001-2000 تعداد اساتید آموزش بزرگسالان (اعضای پرسنل تمام وقت) بر7000 نفر یعنی معادل 5/4 استاد برای هر 100 دانشجو بالغ میگردد.
تا قبل از سال تحصیلی 2001-2000 تعداد 1647 دانشجو که تقریباً اکثریت آنان در سطوح بالای آموزشی قرارداشتند تحت تعلیم دورههای آموزش سوئدی ویژه مهاجرین قرار گرفتند.
این در حالیاست که طی سال تحصیلی 2001-2000 بالغ بر 37322 دانشجو متشکل از پناهندگان (33درصد) ، متقاضیان مجوز اقامت (5/1 درصد) و بالغ بر 6 /65 درصد مهاجر با میانگین حضور 60 درصدی زنان در دورههای آموزش سوئدی حضور یافتند.
طبق آخرین آمار بدست آمده در سال2001-2000 ، در آموزش بزرگسالان فاقد توانایی یادگیری تعداد 4335 دانشجو در سطوح آموزشی پایه ، تعداد 1516نفر در مدارس فنی و حرفهای و 783 دانشجو نیز در سطوح بالاترآموزشی به تحصیل مبادرت مینمایند.تعداد اساتیداعضای پرسنل تمام وقت 230 نفر، میانیگین تعداد دانشجویان در گروه دونفر و ساعات آموزشی به طور متوسط بر 4/2 ساعت در هفته بالغ میگردید. گفتنی است که بالغ بر50 درصد از دانشجویان به دانشجویان زن با میانگین سنی 35 سال تعلق دارد.
در اغلب شهرداریهای کشورسوئد آموزش بزرگسالان (Komvux)درفواصل خاص زمانی به علاوه ترمهای معمول آموزشی ارائه میگردد.گفتنی است که چگونگی تقسیم فعالیت روزانه توسط مدارس و به صورت محلی تعیین میگردد. دراغلب شهرداریهای کشورسوئد آموزش بزرگسالان (Komvux) درفواصل زمانی غیرازترمهای معمول (ماههای تابستان) نیز ارائه میگردد.گفتنی است که چگونگی تقسیم فعالیت روزانه توسط هریک ازمدارس و به صورت کاملاً انحصاری تعیین میگردد.درمراکز آموزش عالی بزرگسالان، ساعات آموزشی مندرج درجداول زمانی برحسب ترمهای آموزشی متفاوت میباشد. شیوه سازماندهی و برنامه ریزی مقطع آموزش عالی بصورت محلی وتوسط دانشگاهها و دانشکدههای کشور صورت میگیرد.
برای مشاهدۀ منبع این مطلب اینجا کلیک نمایید.